· 

DE MELKAFGIFTE BIJ KOEIEN. “HOE FUNCTIONEERT HET NATUURLIJKE AFWEERMECHANISME VAN DE UIER?”: (deel 2)

HET SLOTGAT EN HET TEPELKANAAL:

Meestal dringen mastitiskiemen de uier binnen via het slotgat en het tepelkanaal. Dat gaat best moeilijk omdat deze allebei zo gebouwd zijn dat ze een echte barrière vormen tussen de omgeving en de uier.

Kleine spiertjes trekken, (tussen de melkbeurten in), rond het tepelkanaal samen waardoor het tepelkanaal zich van nature sluit. Na het melken duurt het ongeveer 30 minuten voordat het tepelkanaal volledig gesloten is. Om deze reden is het ongewenst dat net gemolken koeien meteen in de ligboxen gaan liggen!

Koeien met een erg snelle melkstroom hebben doorgaans een tepelkanaal dat vaak minder goed afsluit. Dit heeft weer tot gevolg dat deze dieren gevoeliger zijn voor mastitis. Koeien met een snelle melkstroom produceren meestal gemiddeld meer melk. Gerichte selectie op melkproductie (en op snelle melkstroom), vergroot het risico op een minder sluitend tepelkanaal. Dit is slechts één van de verklaringen waarom de moderne melkkoe gevoeliger is voor het krijgen van mastitis dan de koeien die we tientallen jaren geleden molken.

Gedurende de droogstand wordt in de slotgaten een “stop" of "plug” gevormd. Deze plug is samengesteld uit was en keratine. Ongeveer twee weken na het droogzetten of nadat de laatste melk uit de uier is gemolken, wordt het tepelkanaal volledig afgesloten. Ongeveer twee weken vóór het afkalven zal deze plug meestal weer oplossen. Dit komt door de veranderingen in de uier ter voorbereiding op het afkalven.

Deze plug werkt zeer effectief zodat er zelden nieuwe infecties optreden tussen 2 weken na droogzetten en 2 weken vóór afkalven. Voorwaarde is natuurlijk wel dat er effectief een plug gevormd wordt!

Ook het gebruik van een inwendige speenafsluiter helpt nieuwe infecties gedurende de eerste- en de laatste weken van de droogstand voorkomen.

Alles staat of valt bij een optimale conditie van het tepelkanaal en het slotgat.

Melksecreet bevat tijdens de droogstand een hoge concentratie aan Lactoferrine. Dit Lactoferrine speelt een sleutelrol bij de verdediging van de immuniteit en heeft een ontsteking werende en antibacteriële werking.

Lactoferrine bindt het mineraal ijzer zodat dit minder beschikbaar is voor bacteriën. Zo kan o.a. Escherichia coli zich zelfs niet vermeerderen in afwezigheid van ijzer. Mede om die reden treedt klinische mastitis door deze bacterie meestal op tijdens het einde van de droogstand of in de lactatieperiode. De concentraties aan Lactoferrine zijn dan het laagst.