· 

HOE LATEN KOEIEN DE MELK "SCHIETEN”: (met animatiefilmpje ter verduidelijking)

Het is belangrijk om te weten dat koeien het meest kwetsbaarst zijn op het moment dat ze hun melk afgeven, “de melk laten schieten”.

Om deze reden zogen koeien in de natuur hun kalveren meestal heel vroeg in de ochtend en heel laat in de avond. Zo val je minder op voor natuurlijke belagers. Die rust en regelmaat is dus ook in onze melkstal van groot belang en van invloed op de uiteindelijke melkgift. 

Low Stress Stockmanship zelfs in de melkstal, Ik kan het niet vaak genoeg herhalen.

De melkafgifte wordt hormonaal aangestuurd. Dit gebeurt door prikkeling van de hersenen onder invloed van externe factoren. Denk hierbij bijvoorbeeld aan het geluid van de melkmachine, het zien van het kalf of door een massage of voorbehandeling van de spenen en/of de uier.

Door de spenen te masseren worden er zenuwen geprikkeld. Die zenuwen sturen dan weer de hersenen aan om oxytocine in de bloedsomloop te leiden. Dit oxytocine wordt in de Hypothalamus geproduceerd. 

(oxytocine wordt in de humane wetenschap ook wel het “knuffelhormoon” genoemd omdat het de moeder / kind relatie bevordert).

Zodra er voldoende oxytocine in het bloed stroomt, trekken de spieren in het uierweefsel zich samen waardoor de druk in de uier toeneemt en de koe haar melk laat schieten. 

Het masseren en voorbehandelen van de spenen heeft tot gevolg dat de tepelholte zich met melk vult. Dit maakt dat de druk op o.a. de sluitspier in de uier toeneemt. 

De snelheid van deze hormonale werking bij het melken verschilt van dier tot dier. Zo laat de ene koe na 30 seconden de melk schieten en de andere koe pas na 2 minuten. Als richtlijn kunt u daarom het volgende aanhouden:

 

Het meest geschikte moment van aanhangen van het melkstel of de melkklauw ligt op 1.5 tot 2 minuten NA het voorbehandelen van de koe. Let wel, dit is geen wetmatigheid maar een richtlijn.

 

De stimulans en de prikkeling aan de spenen moet krachtig en voldoende langdurig zijn. Alleen zo laat de koe zich leeg melken. Het is vooral de pulsatie in de tepelbeker die de stimulans en prikkeling veroorzaakt, waardoor tot 90% van de totale hoeveelheid melk uit de uier gehaald kan worden.

Tijdens mijn praktijktrainingen, lezingen en voordrachten leg ik altijd uit dat koeien zwaar autistisch zijn. Dit zie je ook voor- en tijdens het melkproces. Het is daarom dat koeien niet alleen door voorbehandelen hun melk laten schieten. Externe factoren die standaard bij het melkproces horen kunnen het dier ook stimuleren om te lacteren. De krachtvoergift in de melkrobot is zo’n typisch voorbeeld van een externe factor.

 

De afgifte van oxytocine door de Hypothalamus duurt ongeveer 8 minuten. De piek in afgifte ligt op ongeveer 3 minuten na het aansluiten van het melkstel of de melkklauw.

 

De kunst van het melken is om zo weinig mogelijk restmelk te hebben. Bij het melken van de moderne melkkoe blijft na het melken vaak nog ongeveer 10% restmelk in de uier achter. Deze restmelk bevat relatief veel vet. Het vetgehalte in de restmelk kan variëren tussen de 5% en 20%.

De hoeveelheid restmelk is afhankelijk van diverse factoren. Zo speelt de koe zelf een grote rol. De ene koe laat zich beter melken dan de andere koe. Het tijdstip in de lactatie is ook van grote invloed. De hoeveelheid restmelk aan het einde van de lactatie kan makkelijk oplopen tot wel 2,5 kg terwijl dit aan het begin van de lactatie vaak minder dan 100 gram is!

Alles staat of valt echter bij een correcte voorbehandeling van de uier. Zonder voorbehandelen is de hoeveelheid restmelk net zo groot, het totale melkproces per koe duurt alleen veel langer. 
Er komt dan ook meer “losse melk” vrij. Dit is melk uit het klierweefsel dat onderin de uier is achtergebleven en daar is opgeslagen.