· 

VEILIG OMGAAN MET RUNDEREN EN ANDERE KUDDEDIEREN:

Deze week vond er in Nederland helaas weer een dodelijk ongeval op een rundveebedrijf plaats. Een jongen van 7 jaar kwam daarbij om het leven.
Wat aan dit tragisch ongeval vooraf ging is niet duidelijk.

In een reactie vertelt een hoofdredacteur van een gerenommeerd agrarisch vakblad het volgende:
=====
"Dat een koe een mens of kind aanvalt, is ook heel erg uitzonderlijk. Ik kan me zo'n ongeluk niet herinneren. Een aanval door een stier komt wel voor. Elk jaar zijn er gemiddeld 1 a 2 dodelijke ongelukken met stieren in ons land”. 
De hoofdredacteur vermoedt dat de koe op de kampeerboerderij in paniek is geraakt of ergens van is geschrokken". 
=====

Koeien die mensen “aanvallen”… Mijn ervaring is dat een enthousiaste en erg nadrukkelijke reactie van een koe in de praktijk al snel als “aanval” wordt gezien.

Koeien (en ook stieren) vallen naar mijn mening nooit zomaar spontaan en uit het niets aan. Er gaan altijd duidelijke lichaamssignalen van het dier aan vooraf. Indien men deze signalen tijdig herkent en correct oppakt, is de dreiging snel uit de lucht en het gevaar geweken.

Iets anders is het als een dier zich bedreigt voelt en/of in paniek raakt. Dan komt het oerinstinct in het dier boven en loopt het alles omver, het slaat op de vlucht of gaat in de aanval.
Ook dit is volledig normaal natuurlijk gedrag, het is tenslotte van nature een prooi- vlucht- en kuddedier.

Niet iedereen is het met mij eens, en dat hoeft natuurlijk ook niet. De praktijk en de wetenschap hebben mij overtuigt dat je meer met minder gedaan krijgt als je weet wat de behoeften en noden van (kudde)dieren zijn. En als je weet hoe ze reageren op bepaalde situaties. 
"Samenwerken geeft betere resultaten", is mijn uitgangspunt.

Je moet natuurlijk wel openstaan voor voortschrijdend inzicht. Dat laatste is voor een enkeling onder ons nog best moeilijk. Getuige sommige negatieve reacties vanuit de sector en de maatschappij. Een enkeling moet zijn/haar mening nog kracht bijzetten door persoonlijk te worden, met grof en kwetsend taalgebruik. Dat fascineert mij wel. Waarbij ik mij dan afvraag hoe zulke mensen in de stal en op de weide met hun dieren omgaan. Kun je, (als je het ergens niet mee eens bent of het niet begrijpt), respectloos en grof naar je medemens reageren en dan gelijktijdig diervriendelijk en met respect met je dieren omgaan? 
Het oordeel is aan de lezer...

Los van bovenstaande vaststelling blijft mijn doelstelling om met gerichte voorlichting en praktijktrainingen, bewustwording te creëren bij iedereen die dagelijks met runderen en andere kuddedieren omgaat. 
Bewustwording in het gedrag VAN en de dagelijkse omgang MET deze dieren. Waarbij makkelijke, veilige, efficiënte en diervriendelijke omgang voorop staat. Dit alles in een constructieve en open dialoog en met respect voor mens en dier.

ENKELE (niet limitatieve) UITGANGSPUNTEN DAARBIJ ZIJN:

1. Runderen zijn van nature angstige dieren die reageren op alles wat nieuw en onbekend is, en op alles wat zich onvoorzien voordoet. Kalmte en rust bij de omgang met runderen is sterk aanbevolen. Haast en spoed is hier zelden goed! Ga rustig met de dieren om, en angst bij de dieren wordt verdrongen door nieuwsgierigheid.

2. Houd bij de omgang met runderen rekening met hoe zij hun omgeving waarnemen en let goed op hun lichaamstaal: houding, oogwit, haarkrul, gedrag, geluiden, positie van kop en staart.

3. Runderen staan altijd in de sterkste positie. Ze zijn immers aanzienlijk zwaarder, sneller en sterker dan wij mensen.

4. Houd bij het verplaatsen van rundvee steeds rekening met de vluchtzone, de scharnierpunten en de kuddegeest van de runderen.

5. Als kuddedieren sterk gestrest zijn, kan men best een rustperiode van ±30 minuten inlassen. (om ze te laten herstellen van de stress). Begin dan de (be)handeling rustig opnieuw. Dit is de beste (en snelste) werkwijze.

6. Het gebruik van een stok om dieren te slaan, een elektrische prikker en een neustang moet tot een absoluut minimum worden beperkt. Een stok kan wel handig zijn om zich groter te doen lijken, en/of om op afstand het dier of de dieren te sturen. Tenslotte is de stok er ook “ter zelfverdediging” en dus voor uw veiligheid. Al is het wat mij betreft een “vals” gevoel van veiligheid.

7. Het feit dat Holstein en Belgisch Witblauw runderen zich kenmerken door een rustig temperament mag geen vrijgeleide zijn om minder aandachtig met deze dieren om te gaan. Wees steeds waakzaam. Zelfs de volgzaamste dieren kunnen plots schrikken en daardoor onverwacht en hevig reageren.

8. Stieren behoren tot de meest gevaarlijke landbouwhuisdieren. Wees hier extra waakzaam. Draai nooit je rug naar het dier.

9. Let op met “brave en makke” dieren. Van deze runderen verwacht men geen negatieve reacties en men is geneigd om nonchalanter te handelen. Dit kan ernstige gevolgen hebben.

10. Het gedrag van dieren is deels erfelijk. Houd daarom de nakomelingen aan van goed handelbare runderen die bij u en uw bedrijfsvoering passen.

11. Om veilig met dieren om te gaan, is een passende accommodatie nodig. Gepast hekwerk of een behandelstraat, voldoende (en juist aangebrachte) verlichting, antislipvloeren, een vluchtroute om tijdig het hok te verlaten bij dreigend gevaar, enz.