· 

EIKELVERGIFTIGING BIJ HERKAUWERS:

Elk jaar kom ik het tegen, en dit jaar is hierop helaas geen uitzondering:

Vergiftiging bij koeien, schapen en paarden door een overmatige inname van gallotannines. Een giftige stof uit de groep tanninen, (ook wel bekend als “looistof”).

 

Alle Eikensoorten (Quercus spp.) zijn giftig voor runderen, schapen en paarden. Voornamelijk de groene plantdelen (jonge eikenbladeren en groene eikels), zijn rijk aan gallotannines. Bruine eikels vormen een kleiner risico, al kunnen ook zij schade toebrengen wanneer ze in grote hoeveelheden worden gegeten.

 

De pens- en darmbacteriën zetten de tanninen om naar giftige metabolieten. Deze brengen uitgebreide schade toe aan de bloedvaten. 

Vaak ziet men als eerste teken een afzondering van het dier uit de groep. De klinische symptomen zijn zeer divers: sloomheid, verminderde eetlust, koliek, (bloederige) diarree meer drinken en urineren, een snellere ademhaling onder-temperatuur, soms een bloederige neusuitvloeiing, oedeemvorming. Uiteindelijk sterven de dieren vaak aan nierfalen.

Niet alleen grote herkauwers kunnen een eikelvergiftiging oplopen, ook schapen. 

Na een eikelvergiftiging worden zij onrustig, weigeren te eten, krijgen last van verstopping (obstipatie), koliek, bloederige diarree en een opgezwollen buik. Soms vertonen zij een stijve gang, met later verlammingsverschijnselen. De dieren drinken en urineren abnormaal veel.

 

De mate van vergiftiging is afhankelijk van de concentratie. Een tannine-dosis van 120mg/kg lichaamsgewicht is vaak al dodelijk voor kalveren.

 

Opvallend bij autopsie zijn de oedemen, (vochtophopingen) in borst- en buikholte, en bloedingen in de nieren.

 

De kans op een eikelvergiftiging (intoxicatie), is groter tijdens droge, warme zomers wanneer de eikeloogst groot is en het gras schaars. 2018 is zo’n zomer. Tegen een eikelvergiftiging is momenteel geen specifiek “antigif” bekend, voorkomen is dus beter dan genezen. Gebruik daarom afrastering, zodat dieren niet bij de eikels of jong eikenblad kunnen komen. Dieren die op een schrale weide staan, zullen (noodgedwongen) ook sneller van de eikels gaan eten. Bijvoeren is de beste remedie ter voorkoming van erger!