· 

“CRYPTO” OF CRYPTOSPORIDIOSE BIJ KALVEREN: (deel 1)

Veel boerinnen stellen mij vragen over “Crypto” of Cryptosporidiose.

Gezien de actualiteit zal ik in een tweetal korte artikelen stilstaan bij deze voor kalveren vervelende, en soms dodelijke besmetting.

 

Cryptosporidiose wordt veroorzaakt door een eencellige parasiet (protozo): Cryptosporidium.

Deze protozoa kunnen zich snel in de darm vermeerderen, hierbij vormen ze oöcysten, (een soort eitjes). De oöcysten worden uitgescheiden in de mest/ontlasting en komen zo in de omgeving terecht. Vervolgens ondergaan de oöcysten een paar veranderingen waardoor ze besmettelijk worden en dus tot ziekte kunnen leiden bij opname door andere dieren (of mensen). Opname gebeurt vrijwel altijd oraal, (via de mond).

 

Diarree bij jonge kalveren blijft op de meeste bedrijven één van de grootste boosdoeners tijdens de gehele opfok van kalveren. Naast extra ergernis, kost dit vaak extra werk, behandelkosten en is er sprake van ernstige groeiachterstand bij het aangetaste dier. 

Bij besmettelijke diarree denken we vaak aan het Rota- en het Coronavirus, of aan de bacterie Escherichia coli (E. Coli), maar ook aan de parasiet Cryptosporidium parvum. Deze laatste is in ongeveer 65% van de gevallen de onderliggende (mede)oorzaak van (niet voeding)diarree bij jonge kalveren.

HOE VEROORZAAKT CRYPTOSPORIDIUM PARVUM DIARREE?: 

Cryptosporidium parvum is een ééncellige parasiet. Het is dus geen bacterie en ook geen virus. Daarom zullen antibiotica in deze gevallen de diarree NIET verhelpen. 

De eitjes (oöcysten) van deze parasiet zijn beschermd door een soort kapsel. Deze eitjes bevinden zich in de mest van kalveren en koeien. Het kalf neemt de eitjes via de mond op, waarna de parasiet vrijkomt in de dunne darm en daar de darmcellen binnendringt. De parasiet vermenigvuldigt zich in de darmcellen, en beschadigt deze waardoor de verteringscapaciteit sterk afneemt. Uiteindelijk produceert de parasiet zelf weer eitjes die via de mest van het kalf worden uitgescheiden. De cirkel is nu rond.

 

ZOÖNOSE:

Deze parasiet is een zoönose, dit wil zeggen dat ook mensen besmet kunnen raken en er ziek van kunnen worden. Voornamelijk jonge- en oude mensen, zwangere vrouwen en mensen met een immunodeficiëntie lopen een verhoogt risico.


WANNEER VEROORZAAKT CRYPTOSPORIDIUM DIARREE?:

Cryptosporidium kan bij kalveren diarree veroorzaken vanaf de 3e tot +/- 40e levensdag. In de praktijk zien we cryptosporidiose diarree meestal tussen de 5 en 15 dagen bij kalveren. Bij het stellen van de diagnose moet men zich echter niet tot deze ouderdom beperken. De diagnose kan gesteld worden door het aantonen van de oöcysten (eitjes) in de mest. Ook door het aantonen van antigenen in de mest (immunologisch). Laat uw dierenarts hiervoor verse mest, (rectaal) nemen. Kalveren zonder symptomen scheiden meestal ook oöcysten uit. Besmette kalveren hoeven dus niet altijd zichtbaar ziek te zijn.

 

Volgende keer meer over de behandeling van Cryptosporidium bij kalveren.