· 

MAXIMALE GROEI VAN UW KALVEREN VANAF DAG 1: HET LOONT ALTIJD MAAR GAAT NIET VANZELF... (deel 5)

 

LANGZAAM DRINKEN VOOR EEN BETERE VERTERING

Langzaam drinkende kalveren moeten meer moeite doen om een bepaalde hoeveelheid melk op te nemen. Daarbovenop stimuleert langzaam drinken de speekselproductie van het kalf. En speeksel is weer nodig voor een goede vertering van de opgenomen melk. 

Speeksel bevat o.a. het enzym lipase dat vetten verteert. Daarnaast bevat speeksel, immuniteit verhogende componenten en reguleert het de pH in de lebmaag. 

Het is niet voor niets dat kalveren het schuim rond de bek hebben staan als ze onder de koe drinken. Drinkt het kalf te snel, dan bestaat de kans dat de melk in de longen, of via de slokdarmsleuf in de pens overloopt. In de pens gaat de melk gisten, er ontstaat melkzuur. Dit alles kan tot ernstige verteringsproblemen, diarree of sterfte van het kalf leiden.

Een te snelle melkopname ligt vaak aan de basis van voedingsdiarree. Slecht verteerde melk bevat vaak een overmaat aan lactose. Deze suikers vormen dan weer een voedingsbron voor schadelijke bacteriën, waardoor voedingsdiarree snel verandert in een darminfectie.

TEKENEN VAN TE SNEL DRINKEN BIJ KALVEREN

Hoestende kalveren tijdens het drinken,

kalveren die aan elkaar zuigen na het drinken,

voedingsdiarree bij aan elkaar zuigende kalveren,

beschadigingen en/of infecties aan het uierweefsel, de spenen en/of de navel van kalveren.

 

HOE GEBEURT DE VERTERING VAN MELK IN HET KALF?

Via de slokdarm komt de melk direct in de lebmaag terecht. Dit gebeurt door het slokdarm-sleuf-reflex. Dit reflex kan door het kalf niet optimaal worden benut zodra de melk niet via een speen wordt verstrekt.

In de lebmaag gebeurt de “voorvertering”, waarna via de dunne darm de aanwezige voedingsstoffen uit melk worden opgenomen. Een hogere dagelijkse melkgift doet de ontwikkeling van de diverse inwendige organen toenemen. Zo ontwikkelt zich ook het zo belangrijke darmstelsel beter. 

En beter ontwikkelde darmen stellen het dier in staat om de aangeboden voedingstoffen ook beter te kunnen benutten. Hierdoor neemt de kans op voedingsdiarree sterk af. 

Kalveren die meer melk opnemen hebben daardoor een tot wel 2 meter langere dunne darm. Een optimaal benutte vertering reduceert bovendien de ontwikkeling van schadelijke- en slechte bacteriën in de dikke darm. In de dikke darm vindt geen noemenswaardige vertering van voedingsstoffen meer plaats. Hier vindt in hoofdzaak vochtonttrekking (indikking), plaats van het onverteerbare voer.

 

WERK HYGIËNISCH

Hygiëne bij het verstrekken van melk aan kalveren zou vanzelfsprekend moeten zijn, maar dat is het voor sommigen helaas niet. Vliegen in de melk, bedorven melk, vuile emmers en vuile spenen vormen extra risico’s voor de gezondheid van de kalveren.

 

DE JUISTE SPEEN BEPAALT HET RESULTAAT

Van de natuur kan men veel leren, daarom neem ik ze vaak als voorbeeld.

De speen van een lacterende koe voelt anders aan dan menige speen aan een speenemmer of kalverbar. Als je bedenkt dat kalveren bij de koe tussen de 250 tot 300 milliliter melk per minuut uit een speen drinken, dan kunt u zelf perfect beoordelen in hoeverre uw kunstspenen nog voldoen aan de behoeften van het kalf…

SNEL KLAAR MET EEN SNELLE SPEEN…

Hoestende kalveren, het vaak loslaten van de speen tijdens het drinken, het zijn vaak tekenen dat het kalf (onnatuurlijk) veel melk ineens uit de speen zuigt.

“U bent snel klaar met kalveren laten drinken”, maar de eerder beschreven problemen, (naast verminderde groei en -ontwikkeling van het kalf), zullen deze tijdwinst snel doen verdampen.

 

EEN GOED BEGIN IS HET HALVE WERK, LAAT ZE VANAF HET BEGIN MAXIMAAL GROEIEN

De conclusie van de onderzoeker Appleby (et al.) in 2001 was dat kalveren die onbeperkt melk kregen in de eerste 2 levensweken 2,4 keer sneller groeiden dan de controlegroep kalveren die beperkt werden gevoerd. 

Lorenz et al. (2011) geeft aan dat kalveren die bij de moeder zogen of kalveren die ad libitum melk krijgen, ongeveer 20% van hun lichaamsgewicht per dag opnemen. Deze kalveren kunnen tot wel één kg per dag groeien.

 

NIETS DUURT EEUWIG, OOK GROEIEN NIET 

Vanaf 6 maanden leeftijd is de sterke jeugdgroei voorbij. Dit betekent in de praktijk dat de dagelijkse gewichtstoename bij de vaars beperkt dient te worden om vervetting te voorkomen. “Meten is weten”, controleer daarom regelmatig de borstomvang van het dier als u ze niet kunt wegen. 

Deze extra inzet loont dik de moeite. Naast beter ontwikkelde vaarzen, komen deze dieren gemiddeld 4 weken eerder in bronst, geven ze meer melk per lactatie en is hun “gebruiksduur”, (ik vindt "levensverwachting" beter klinken), 3 maanden hoger.

 

De opfokperiode vormt het fundament, en ligt mede aan de basis van een succesvolle melkkoe. Onderschat daarom nooit de invloed van de dagelijks gegeven hoeveelheid melk, en de manier waarop dit in de zoogperiode aan het kalf verstrekt wordt.

NEEM DE NATUUR MAAR ALS VOORBEELD!